ANGASI: GELEGENHEITSTÜCHER

Gelegenheidsdoeken
De gelegenheidsdoeken konden om uiteenlopende redenen uitgebracht worden. Deze doeken dragen meestal geen naam. Siechts enkele namen zijn ons bekend, waarvan wij noemen:

1. LANSBERGE WATRA-AI - Tranen om van Lansberge (zie afbeelding 47)
Onder het gouverneursschap van van Lansberge werd in 1863 de slavernij afgeschaft. Bij diens vertrek in 1867 verscheen deze doek.

2. MI OWPU MI FRAGA SA WAl ALA OGRIDU GWE, DAN MI STANFASTI HATI SA TAN FU UN - Ik hoop dat mijn vlag alle siechte hoedanigheden (van het volk) zal wegwaaien opdat mijn standvastig hart voor U allen zal blijven (zie afbeelding 48) Uitgegeven bij gelegenheid van de 50e verjaardag van Koningin Wilhelmina.

3. TEN PI NA, MA TOKU WAN STARI OPO - Oe tijden zijn benard maar toch is er een ster opgegaan Uitgegeven ter gelegen held van de geboorte van Prinses Beatrix.

4. WATRA-AI ·Traan
In feite ook een gelegenheidsdoek. Deze doek wordt alleen op Goede Vrijdag In de kerk gedragen.

5. SPITFIRE - Spitfire (zie afbeelding 26)
Om de regering wat spitfires aan te bieden vond tijdens de Tweede Wereldoorlog een geldinzameling plaats waarblj deze doek werd uitgebracht.

6. HALLEY-KOMEET - Komeet van Halley Bij de verschijning van deze komeet aan de Surinaamse hemel in 1910 werd deze doek u itgebracht.

7. DINI MAKANDRA NANGA LOBI - Dien elkaar met liefde Een door de YWCA uitgegeven doek ter gelegenheid van zeven jaar onafhankelijkheid (25 nov. 1982).



Andere voorbeelden van gelegenheidsdoeken, evenwel zonder naam zijn:

8. Oe zogenaamde emancipatiedoeken, uitgegeven ter herinnering aan de afschaffing van de slavernij.

9. Vrijwel alle doeken die betrekking hebben op het Huis van Oranje. Ze betreffen voornamelijk jubilea, geboorten, huwelijken, bezoeken aan Suriname eil dergelijke.

10. Doek ter gelegenheid van het eeuwfeest van de paters Redemptoristen, 1866-1966.

11. Doek ter gelegenheid van het 300-jarig bestaan van de Hervormde Gemeente.

12. Doeken ter gelegenheid van de onafhankelijkheid en een jaar onafhankelijkheid op respectievelijk 25 november 1975 en 25 november 1976.

Behalve de aan de doeken gegeven 'eigennamen' komen we ook namen tegen die afgeleid zijn van textieltechnieken. Voorbeelden:

1. BAMBAKU of OP'SOM (openzoom ; zie afbeelding 28) Witte doek voorzien van open naaiwerk.

2. YAMPANESI - Javaans (zie afbeelding 25) (Imitatie-)batik.

3. MADRAS
Gestreepte of geruite stof, oorspronkelijk geweven in Madras, India.

4. PEPRE-NANGA-SOWTU - Peper en zout.

Blauwwitte stof waarvan het fijne ingeweven patroon een blauwgrijze indruk geeft.

We hebben gezien dat bij onenigheid de angisa duidelijke taal spreekt. Ook door middel van doeknamen kon men de tegenpartij goed tegen de haren in strijken. Oe beledigde partij kon op haar beurt met een nieuwe doek plus nieuwe naam de eerste van repliek dienen .. We heb ben hier te maken met het verschijnsel van de zogenaamde antwoorddoeken of piki-duku of pikiangisa

Hoewel we in zekere zin met volkswijsheid te maken hebben, geeft het bijzondere karakter van deze doeken ons eerder aanleiding ze in een categorie 'diversen' onder te brengen. Twee voorbeelden van piki-duku zijn ons bekend:

1. Binnen de wereid der prostitutie kende men een doek met de volgende naam:

MI NA AFU SENSI, NO WAN SMA KAN BROKO MI - Ik ben een halve cent, niemand kan mij kleiner maken (zie afbeelding 49) Deze doek werd gedragen door een vrouw die neerkeek op de prostitutie. Oe piki-duku die uit kringen der prostituees als reactie hierop kwam, heette:

MI NA GOWTU MONI, MI OE NA TRA SMA ANU TU, MA MI E HORI MI WARTI - Ik ben goudgeld, ik ga door alle handen maar behoud mijn waarde (zie afbeelding 50)

2. Een tweede voorbeeld, helaas zonder achtergrondinformatie luidt als volgt: ...MONOHARMONICA, MI LAGI MORO YU MA TOKU MI TORI E INTERESSEER YU - Jij mondharmonica, ik ben aan jou ondergeschikt maar toch interesseren mijn zak~n jou. Met als antwoord:
 ORAAOLOOS YU, 01 MI PRE MI MONOHARMONICA MI NO KAR I YU NEN, MA NA YU KONSENSI E KRUTU NANGA YU - Jij draadloos, toen ik mijn mondharmonica bespeelde heb ik je naam niet genoemd maar jouw gevoelens dwingen je erop te reageren.