Seksuele mati-cultuur nader belicht tijdens lezing

28/01/2017 13:05 - Audry Wajwakana 

Cultureel antropoloog Gloria Wekker houdt zaterdagavond een lezing over haar onderzoek met als titel: ‘Ik ben een gouden munt. Ik ga door vele handen maar verlies mijn waarde niet’. Foto: dWT Archief 

ACHTERGROND - In veel Afrikaanse landen komen homoseksuele relaties al eeuwenlang voor. In de zestiende eeuw werden die relaties in Afrika door Europese missionarissen en kolonisten ontdekt en door hen - vanwege het christelijke geloof - bestempeld als afwijkend seksueel gedrag. De toen tot slaaf gemaakte Afrikanen hebben ideeën en praktijken over de betekenis van een seksueel wezen meegenomen naar de ‘nieuwe’ wereld. 
Juist in Suriname is dat vergeleken met andere diasporagebieden zoals het Caribisch Gebied en de Amerika's waar het heel helder naar voren is gekomen. Dat bleek uit een onderzoek dat cultureel antropoloog Gloria Wekker in 1990 en 1991 verrichtte onder creoolse vrouwen in Suriname. Die seksuele cultuur staat bekend onder de naam mati. In het kotomuseum 'A Gudu Oso' houdt Wekker zaterdagavond om zeven uur een lezing over dit onderzoek met als titel: 'Ik ben een gouden munt. Ik ga door vele handen maar verlies mijn waarde niet'. 
De Surinaamse mati-cultuur laat zien dat vrouwen romantische en seksuele relaties met vrouwen kunnen onderhouden, zonder het stempel 'lesbisch' te krijgen. 

Theorie 
De cultuur antropologe heeft een theorie geopperd over hoe de seksualiteit van zwarte vrouwen in elkaar zit. "En ik bekijk het vanuit een diasporaperspectief, namelijk vanuit de invalshoek van de Afrikanen die uit West-Afrika naar de Amerika's en het Caribisch Gebied zijn gebracht." Het onderzoek deed zij toen onder vrouwen tussen 23 en 84 jaar. De Surinaamse mati-cultuur laat zien dat vrouwen romantische en seksuele relaties met vrouwen kunnen onderhouden, zonder het stempel 'lesbisch' te krijgen. 
"Na 26 jaar heb ik de indruk dat het mati nog steeds wel bestaat, maar dat er wel veranderingen zijn opgetreden." De kennis over mati is volgens Wekker bij de jonge generatie iets minder."We hebben te maken met globalisering en op het internet vind je veel informatie over wat het betekent om op iemand van hetzelfde geslacht te vallen. Dan gaan ze andere moderne termen aannemen als lesbisch, queer of tomboy, maar belangrijke elementen van mati blijven wel bestaan." 

Overleven 
Met dit onderzoek promoveerde Wekker in 1992 aan de Universiteit van Californië in Los Angeles, waarvan het proefschrift in 1994 werd heruitgegeven in het Nederlands, onder de titel 'Ik ben een gouden munt. Subjectiviteit en seksualiteit van Creoolse volksklasse vrouwen in Paramaribo'. In 2007 won Wekker met haar volgende publicatie hierover 'The Politics of Passion' de Ruth Benedict Prize van de American Anthropological Association. Ze is bijzonder trots dat ze met dit onderzoek Suriname op de wereldkaart heeft geplaatst. 

The Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde / Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies (KITLV)

http://www.kitlv.nl



The Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde / Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies (KITLV) aims to be a world-class research institute for the study of Southeast Asia and the Caribbean, with a focus on Indonesia and the ‘Dutch’ Caribbean, in an interdisciplinary and comparative perspective. Benefitting from the unrivalled collections offered on campus by Leiden University, KITLV researchers explore (dis)continuities between the (pre)colonial and postcolonial period, and articulate their research agendas empirically and theoretically in order to advance wider debates on the meandering paths of globalization. KITLV engages with the academic community across the world, as well as with (inter)national governmental organizations, NGOs, the media, and the interested general public. KITLV is an institute of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences (KNAW).

Research at KITLV is interdisciplinary by nature and characterized by approaches including (1) a strong historical dimension exploring (dis)continuities from the (pre)colonial to the postcolonial period and (2) an anthropological perspective; both of which aim to bring human agency into focus and investigate questions concerning motivation and signification; while (3) a political approach focuses on broader frameworks of power that mediate between global forces and local actors. History, anthropology, and the study of politics and language all offer comparative approaches for opening windows to wider global connections. Archival research, field work and textual and visual analysis are vital to this enterprise. KITLV research is characterized by an ongoing reflection on the historical linkages between (post)colonial scholarship and collections policies. This implies methodological reflection on the uses of colonial archives, and on the meaning and impact of e-technologies in academic research and data management.



KITLV invests in two long-term research themes: State, Violence and Citizenship and Mobility and Identity. These themes, relevant to the processes of post-colonial state formation and globalisation in South East Asia and the Caribbean at large, are connected by interrelated questions concerning the dynamics of power, meaning and belonging. KITLV aims to translate these themes into agenda-setting projects conducted by research teams consisting of senior scholars, postdoctoral researchers, PhD candidates and visiting fellows.

afrika museum

https://afrikamuseum.nl/de

http://alexvanstipriaan.com/wp-content/uploads/2015/07/2008-Das-KIT-und-die-Suche-nach-Wurzeln.pdf

Hybridity, Creolization, Mestizaje

levi-strauss und die frauen

Kenyatta A.C. Hinkle

Spectacular Rhetorics

Spectacular Rhetorics is a rigorous analysis of the rhetorical frameworks and narratives that underlie human rights law, shape the process of cultural and legal recognition, and delimit public responses to violence and injustice. Integrating visual and textual criticism, Wendy S. Hesford scrutinizes “spectacular rhetoric,” the use of visual images and rhetoric to construct certain bodies, populations, and nations as victims and incorporate them into human rights discourses geared toward Westerners, chiefly Americans. Hesford presents a series of case studies critiquing the visual representations of human suffering in documentary films, photography, and theater. In each study, she analyzes works addressing a prominent contemporary human rights cause, such as torture and unlawful detention, ethnic genocide and rape as a means of warfare, migration and the trafficking of women and children, the global sex trade, and child labor. Through these studies, she demonstrates how spectacular rhetoric activates certain cultural and national narratives and social and political relations, consolidates identities through the politics of recognition, and configures material relations of power and difference to produce and, ultimately, to govern human rights subjects.
About The Author(s)


Wendy S. Hesford is Professor of English at the Ohio State University. She is the author of Framing Identities: Autobiography and the Politics of Pedagogy, a co-author of Rhetorical Visions: Writing and Reading in a Visual Culture, and a co-editor of Just Advocacy? Women’s Human Rights, Transnational Feminisms, and the Politics of Representation and Haunting Violations: Feminist Criticism and the Crisis of the “Real.”