Seksuele mati-cultuur nader belicht tijdens lezing

28/01/2017 13:05 - Audry Wajwakana 

Cultureel antropoloog Gloria Wekker houdt zaterdagavond een lezing over haar onderzoek met als titel: ‘Ik ben een gouden munt. Ik ga door vele handen maar verlies mijn waarde niet’. Foto: dWT Archief 

ACHTERGROND - In veel Afrikaanse landen komen homoseksuele relaties al eeuwenlang voor. In de zestiende eeuw werden die relaties in Afrika door Europese missionarissen en kolonisten ontdekt en door hen - vanwege het christelijke geloof - bestempeld als afwijkend seksueel gedrag. De toen tot slaaf gemaakte Afrikanen hebben ideeën en praktijken over de betekenis van een seksueel wezen meegenomen naar de ‘nieuwe’ wereld. 
Juist in Suriname is dat vergeleken met andere diasporagebieden zoals het Caribisch Gebied en de Amerika's waar het heel helder naar voren is gekomen. Dat bleek uit een onderzoek dat cultureel antropoloog Gloria Wekker in 1990 en 1991 verrichtte onder creoolse vrouwen in Suriname. Die seksuele cultuur staat bekend onder de naam mati. In het kotomuseum 'A Gudu Oso' houdt Wekker zaterdagavond om zeven uur een lezing over dit onderzoek met als titel: 'Ik ben een gouden munt. Ik ga door vele handen maar verlies mijn waarde niet'. 
De Surinaamse mati-cultuur laat zien dat vrouwen romantische en seksuele relaties met vrouwen kunnen onderhouden, zonder het stempel 'lesbisch' te krijgen. 

Theorie 
De cultuur antropologe heeft een theorie geopperd over hoe de seksualiteit van zwarte vrouwen in elkaar zit. "En ik bekijk het vanuit een diasporaperspectief, namelijk vanuit de invalshoek van de Afrikanen die uit West-Afrika naar de Amerika's en het Caribisch Gebied zijn gebracht." Het onderzoek deed zij toen onder vrouwen tussen 23 en 84 jaar. De Surinaamse mati-cultuur laat zien dat vrouwen romantische en seksuele relaties met vrouwen kunnen onderhouden, zonder het stempel 'lesbisch' te krijgen. 
"Na 26 jaar heb ik de indruk dat het mati nog steeds wel bestaat, maar dat er wel veranderingen zijn opgetreden." De kennis over mati is volgens Wekker bij de jonge generatie iets minder."We hebben te maken met globalisering en op het internet vind je veel informatie over wat het betekent om op iemand van hetzelfde geslacht te vallen. Dan gaan ze andere moderne termen aannemen als lesbisch, queer of tomboy, maar belangrijke elementen van mati blijven wel bestaan." 

Overleven 
Met dit onderzoek promoveerde Wekker in 1992 aan de Universiteit van Californië in Los Angeles, waarvan het proefschrift in 1994 werd heruitgegeven in het Nederlands, onder de titel 'Ik ben een gouden munt. Subjectiviteit en seksualiteit van Creoolse volksklasse vrouwen in Paramaribo'. In 2007 won Wekker met haar volgende publicatie hierover 'The Politics of Passion' de Ruth Benedict Prize van de American Anthropological Association. Ze is bijzonder trots dat ze met dit onderzoek Suriname op de wereldkaart heeft geplaatst. 

Die Eidgenossenschaft ist global

Die Schweizer Auswanderung ist ein wesentlicher Teil der Geschichte der Schweiz. Und sie ist eine Geschichte von Enttäuschungen und Errungenschaften. Von Rudolf Wyder
http://webspecial.tagesanzeiger.ch/longform/auslandschweizer/diaspora/

Das Radio als Verbindung zur Heimat – Auslandschweizer in Indien (1953). Foto: ASO-Archiv

Wer «Einwanderer» oder «Auswanderer» hört, denkt an Angehörige fremder Völker, kaum jedoch an Schweizer. Dabei sind wir eine der wanderfreudigsten Nationen weit und breit. Auf acht Inlandschweizer kommt ein Auslandschweizer.
Noch weniger im öffentlichen Bewusstsein ist es, dass die über 760'000 registrierten Schweizer Bürger im Ausland gut organisiert und vernetzt sind. Und das nicht erst seit gestern. Ihre Dachorganisation wird in diesem Jahr hundertjährig. Zu diesem Anlass ist die Geschichte der Auslandschweizer-Organisation (ASO) aufgearbeitet worden. Es ist zugleich die Geschichte des Umgangs der Schweiz mit ihrer Diaspora. Sie zeigt ein buntes Puzzle aus Erfolgen und Enttäuschungen, Errungenschaften und Versäumnissen.

Ruf zu den Fahnen
Aufbruchstimmung prägte den Beginn des vorigen, 20. Jahrhunderts. Es ist ein Zeitalter der Innovationen, des Wirtschaftsaufschwungs und der internationalen Freizügigkeit. Schweizer Unternehmen, Infrastrukturprojekte, Hochschulen ziehen ausländische Fachkräfte an. Immer mehr Schweizerinnen und Schweizer lassen sich im Ausland nieder. Vorübergehend als Studierende oder dauerhaft als Vertreter schweizerischer Unternehmen, Wissenschaftler, Erzieherinnen, Landwirte, Unternehmer. 400'000 Schweizerbürger leben 1914 ausserhalb der Landesgrenzen – ein Zehntel des Schweizervolkes.
Der Erste Weltkrieg setzt der internationalen Freizügigkeit ein Ende. Mehr als 20'000 wehrfähige Auslandschweizer werden unter die Fahnen gerufen. Viele Landsleute suchen in der Heimat Schutz. Nach der Oktoberrevolution kommen mehrere Tausend zuvor wohlhabende Russlandschweizer verarmt in der Schweiz an.

Landmaschine auf einer Schweizer Farm in Argentinien auf einer undatierten Aufnahme. Foto: ASO-Archiv

FANSI'S STILTE

TESSA LEUWSHA
presenteert haar nieuwste roman
FANSI'S STILTE

ZONDAG 27 SEPTEMBER
AANVANG 16.00 UUR
Image
Schrijfster Tessa Leuwsha verhuist van Nederland naar Suriname, aangetrokken door de liefde en het avontuur van een land in opbouw. Vijfentwintig jaar eerder deed haar Surinaamse oma Fansi het omgekeerde. Wie was die vreemde tropenvrouw die opeens bij haar vernederlandste kinderen en kleinkinderen op de stoep stond? Tessa herinnert zich een strenge, zwijgzame vrouw die weigerde aardappels te eten. Waarom zweeg Fansi in alle talen over haar achtergrond?

In Fansi’s stilte gaat Tessa Leuwsha op zoek naar het verhaal van haar grootmoeder en haar ooms en tantes, in Paramaribo, Nickerie, Eindhoven en de Achterhoek. Al lezend en luisterend beleeft zij de geschiedenis van Suriname en ontdekt hoe de slavernij, die relatief kort voor de geboorte van Fansi was afgeschaft, doorspeelde in het leven van haar grootmoeder – een dochter van een Engelse zendelinge en een zwarte man – en zelfs in dat van haar kinderen.

TESSA LEUWSHA WORDT GEINTERVIEWD DOOR TANJA JADNANANSING
LIVE OPTREDEN VAN SINGER/SONGWRITER JUANSITO
BOEKVERKOOP - TESSA LEUWSHA ZAL SIGNEREN

Tessa Leuwsha (1967) is schrijver van fictie en non-fictie. Ze schreef voor onder meer Opzij, HP/De Tijd, de Volkskrant en is recensent voor de Ware Tijd-Literair. Haar romans de Parbo-blues en Solo, een liefde werden lovend ontvangen en genomineerd voor diverse prijzen.

Manifest der créolité / éloge de la créolité

http://www2.units.it/calderaro/InPraiseOfCreoleness.pdf

Blackbirding

The blackbirding schooner Daphne was seized by HMS Rosario in 1869, and its passengers freed[1]

Blackbirding is the coercion of people through trickery and kidnapping to work as labourers. From the 1860s, blackbirding ships in the Pacific sought workers to mine the guano deposits on the Chincha Islands in Peru.[2] In the 1870s, the blackbirding trade focused on supplying labourers to plantations, particularly the sugar cane plantations of Queensland and Fiji.[3][4] The first documented practice of a major blackbirding industry for sugar cane labourers occurred between 1842 and 1904. Those "blackbirded" were recruited from the indigenous populations of nearby Pacific islands or northern Queensland. In the early days of the pearling industry in Western Australia at Nickol Bay and Broome, local Aborigines were blackbirded from the surrounding areas.

Blackbirding has continued to the present day in developing countries. One example is the kidnapping and coercion at gunpoint of indigenous people in Central America to work as plantation labourers in the region, where they are exposed to heavy pesticide loads and do backbreaking work for very little pay.[5]

Etymology
The term may have been formed directly as a contraction of "blackbird catching"; "blackbird" was a slang term for the local indigenous people. It might also have derived from an earlier phrase, "blackbird shooting", which referred to recreational hunting of Australian Aboriginal people by early European settlers.[6]
Blackbirding in Polynesia in the 1860s

Polynesia is the largest of three major cultural areas in the Pacific Ocean. Polynesia is generally defined as the islands within the Polynesian triangle.

Geographic definition of Polynesia, surrounded by a pink line

For less than a year between 1862–63, Peruvian ships (and a few Chilean ships under the Peruvian flag) combed the smaller islands of Polynesia from Easter Island in the eastern Pacific to the Ellice Islands (now Tuvalu) and the southern atolls of the Gilbert Islands (now Kiribati), seeking workers to fill the extreme labour shortage in Peru.[2]
In 1862 J. C. Byrne, an Irish speculator, persuaded countrymen to financially back a scheme to bring "colonists" from the New Hebrides to Peru as indentured agricultural workers. The first ship, Adelante, was fitted and on 15 June 1862 set out across the Pacific. Calling in at Tongareva (Penrhyn) in the northern Cook Islands, Byrne found the one island in the Pacific where the population was willing to leave because of a severe coconut famine. He took 253 recruits; by September, they were working in Peru as plantation workers and domestic household servants.

Migration und Freiheit

Flusser hat aus dieser Lebensparabel, die von vielfachen Brüchen geprägt war, im Laufe der 80er Jahre eine eigene Philosophie der Migration entwickelt. Grundlage dieser Philosophie der Migration ist das Umschlagen des Exils in Freiheit, in eine doppelte Freiheit: die Freiheit von der Verstrickung in die eigene Kultur und die Freiheit, neue Wahlverwandtschaften zu knüpfen. In Flussers Philosophie der Migration steht der zwanghaften, meist unbewussten Verwurzelung die befreiende selbstbewusste Vernetzung gegenüber. Diese Vorstellung kommt im Begriff der Bodenlosigkeit zum Ausdruck: man ist zwar im Exil ohne angestammten Boden, weil man den früheren Boden, in dem man verwurzelt war, verloren hat, man ist aber zugleich von diesem früheren Boden befreit, man ist diesen Boden los. Im Essay Wohnung beziehen in der Heimatlosigkeit versucht Flusser, diese gewohnheitsmäßige Verstrickung in die eigene Kultur anhand einer Metapher einzufangen, einer Metapher, die ohne die Vorstellung der Wurzel und der Verwurzelung auskommt, und doch auf das Faserige, Fesselnde verweist, auf die Schmerzen des Zerreißens und Zerschneidens. „Es sind zumeist geheime Fasern, die den Beheimateten an die Menschen und Dinge der Heimat fesseln. Sie reichen über das Bewußtsein der Erwachsenen hinaus in kindliche, infantile, wahrscheinlich sogar in fötale und transindividuelle Regionen […]. Ein prosaisches Beispiel: Das tschechische Gericht svichova (Lendenbraten) erweckt in mir schwer zu analysierende Gefühle, denen das deutsche Wort ‘Heimweh’ gerecht wird.“